Một vòng thưởng thức đặc sản huế bằng… thơ

13/07/2018

mot-vong-thuong-thuc-dac-san-hue-bang-tho

Đến Huế, thưởng thức những món được gọi là đặc sản Huế là điều đương nhiên, nhưng vừa nhâm nhi, vừa được thả hồn mình theo những dòng thơ lục bát giới thiệu tỉ mỉ từng món ăn ấy mới gọi là thưởng thức.

Huế, từ lâu luôn nổi danh là xứ sở cầu kỳ, chuẩn mực trong từng lời ăn, tiếng nói, luôn đa dạng trong hệ thống thảm thực vật, đó là nguồn nguyên liệu cho những món ăn hấp dẫn, đẹp mắt qua bàn tay khéo léo của những người phụ nữ đảm đang xứ Huế. Cùng điểm qua những món ăn quen thuộc đã trở thành nét văn hóa ẩm thực rất riêng, đặc trưng cho mảnh đất cố đô nhé:

Mè Xửng

Mè xửng là thức quà nổi tiếng nhất của xứ Huế, được làm từ các nguyên liệu chính là đậu phộng, mè, đường trắng và bột gạo. Khi ăn, mè xửng có vị ngọt thanh, bùi bùi, dai dai rất ấn tượng. Nhưng nếu chỉ giới thiệu sơ lược như vậy sẽ chẳng mấy ai nhớ đến món đặc sản đất Thần Kinh, mà phải là:
 

Thơm tho mềm dẻo ngọt ngào

Mè vàng bột nhuyễn ôi chao! Tuyệt vời!

Món quà xứ Huế em ơi

Kẹo ngon mè xửng tặng người tình chung

 


Tôm chua

Tôm chua là một trong rất nhiều món ăn được biết đến là đặc sản Huế vì chất lượng hơn hẳn các nơi khác, nhưng Huế lại không phải là nơi cho ra đời món tôm chua. Người Huế rất khiêm nhường và ý nhị, vì vậy, dù thừa nhận là món ngon cố đô, vẫn không quên nhắc nhở, tâm tình:
 

Nguyên là đặc sản miền trong

Theo bà Từ Dũ ra cùng Hương Giang

Tôm hồng, ớt đỏ, riềng vàng...

Vị chua thấm lưỡi nhớ hàng thịt phay


Nem Huế

Thanh Hóa cũng có nem, Huế cũng có nem nhưng mỗi nơi mỗi khác.
 

 

 

Mời em khai vị món nem

Em nem anh chả tình thêm mặn mà

Nem thơm, chua, ngọt đậm đà

Nhờ ai quết nhuyễn thịt thà đêm đêm


Chả Huế
 

Mời anh thử miếng chả này

Nâng ly hào sảng hương say tận lòng

Cung đình chả phượng nem công

Đôi ta nem chả vốn dòng dân gian

Tré Huế

Không cần rườm lời, chỉ bốn câu thơ dưới đây đã đủ khái quát được món ngon khó cưỡng của Huế:
 

Tai heo, riềng, thính, tỏi, mè...

Các nguyên liệu chính mới nghe đã thèm

Gói trong lá ổi tươi nguyên

Tré cùng nem chả ông ghiền, bà mê

 

 

Bún thịt nướng Kim Long

"Kim Long có gái mỹ miều", có chùa Thiên Mụ, có quả giáng châu, có "đặc sản" nhà vườn... và hơn hết là có món bún thịt nướngmiễn chê...
 

Thịt thơm bún trắng rau tươi

Nước mắm ớt tỏi em mời anh chan

Kim Long vườn cũ nắng tràn

Mời nhau "chút Huế" duyên càng đượm duyên

 


Bánh khoái cá kình

Bánh khoái cá kình là một món ăn dân dã nhưng rất đặc trưng của sông nước làng Chuồn (làng An Truyền, xã Phú An, huyện Phú Vang). Vào mùa này, cá kình vừa ngon vừa rẻ, ai có duyên qua mà không nỡ ngồi lại, được tận mắt xem người dân nơi đây đổ bánh thoăn thoắt, vừa ăn vừa thổi nóng giòn, lại có tác dụng an thần, ngủ ngon...
 

Cá kình vừa béo vừa ngon

Em đổ bánh khoái xương dòn thịt thơm

Vừa ăn vừa nhấp rượu Chuồn

Món quê dân dã tiếng đồn gần xa

Bánh canh cá lóc Thủy Dương



Bánh canh Nam Phổ

Bánh canh Nam Phổ là món ăn vừa dân dã, vừa thanh tao và thể hiện chuẩn mực sự tài tình trong cách chế biến của người phụ nữ Huế. Phải nấu đúng quy trình và đong đếm nguyên liệu theo đúng tỉ lệ thì mới cho sản phẩm bánh canh Nam Phổ sền sệt, ăn lại không bị ngấy và rất dậy mùi.
 

Nhờ em dáo bột tài ba

Bánh canh Nam Phổ nhà nhà đều ưa

Nhụy tôm hồng thắm màu xưa

Tiếng rao thánh thót bài thơ Ưng Bình



Không biết tự bao giờ, món quà quê này đã theo chân các bà, các mẹ gánh gồng từ Nam Phổ lên phố bán. Hiện nay, vào tầm buổi chiều tối, con đường Phạm Hồng Thái, thành phố Huế là nơi bán bánh canh Nam Phổ được ưa chuộng và luôn hút khách.

Bánh Phu thê
 

Lá dừa ôm bột lọc trong

Ngọt ngào thơm nhụy đậu xanh ửng vàng

Phu thê vui chuyện xóm làng

Mừng nhau tác hợp thiếp chàng hòa duyên.


Bánh bèo

Gọi là bánh bèo vì hình dáng của chiếc bánh trông như cánh bèo trôi nổi, khi ăn kèm với nước mắm, miếng bánh vừa trong khuôn miệng, vừa đủ để cảm nhận hết vị ngon nhưng trông hết sức thanh lịch, đó là người Huế.
 

 

 

Tôm chấy hồng thắm cánh bèo

Dẻo thơm bột gạo quê nghèo nên thương

Hẹn em ngồi quán ven đường

Bánh bèo kết mối tơ duyên đôi lòng


Bánh Nậm
 

Mảnh mai xanh sắc lá dong

Mềm mại bánh nậm ấm trong tay người

Nhụy hồng bột trắng tươi mươi

Xuýt xoa nước mắm ngọt lời tỉ tê

 


Bánh Ram ít
 

Mời em ăn ngậm mà nghe

Bánh ram dòn rụm đắm mê vị nhà

Bánh ít mềm dịu tình ta

Ít ram khăng khít đôi ta chung lòng

 


Cơm hến

Không bổ béo gì nhưng có ai tới Huế mà chưa ăn cơm hến thì "coi như chưa đến Huế", còn ai đã ăn rồi mà xa Huế thì nhớ khôn nguôi...
 

Đã nghe ớt đỏ cay nồng

Tìm trong vị hến một dòng Hương xanh

Ruốc thơm, cơm nguội, rau lành...

Mời anh buổi sáng chân thành món quê.

 


Chè đậu Ngự

Gọi là đậu Ngự vì đây là món đậu ngày xưa chỉ dành để tiến vua. Thanh mát, bổ dưỡng, chè đậu Ngự đã sớm trở thành món ngon Cung đình nhưng có giá bình dân tại Huế.
 

Thức ngon xưa tiến quân vương

Tinh hoa trời đất đượm hương kinh thành

Chè đậu ngự mát và thanh

Đêm, dâng chén ngọc an lành châu thân


Chè Hạt sen

Đến Huế, đâu đâu cũng thấy bóng sen. Đó là sen Hoàng Thành, sen hồ Tịnh, sen cảnh trong các ngôi chùa lớn nhỏ của Huế, trước các đình làng... Chính vì vậy mà những món ăn từ sen rất được người dân Huế ưa chuộng. Vào những mùa nắng nóng, chè sen là một món dinh dưỡng không thể thiếu trong mỗi gia đình.
 

 

 

Hạt sen vừa bổ vừa thanh

Tan trên đầu lưỡi ngọt lành hương xưa

Chè sen mời gọi người thơ

Mát lòng du khách ngẩn ngơ bạn tình


Chè Bột lọc thịt quay

Món chè bột lọc thịt quay của quán Ruốc - quán Huế do nhà văn Mường Mán mở tại Tp HCM
 

Ngọt ngào bùi béo tìm nhau

Thịt quay nằm giữa trắng phau bột mềm

Quen nhau tình đã nên duyên

Chè ngon xứ Huế ngỡ quên đường về


Bấy nhiêu bài thơ lục bát giới thiệu về sản vật quê hương là bấy nhiêu tình yêu đã được gói ghém của nhà thơ Võ Quê (Nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Thừa Thiên - Huế (1998 - 2005)) trong tác phẩm “Hoa và phong vị Huế” (NXB Thuận Hóa). Phảng phất trong những ý thơ mộc mạc, chân thành chính là hồn Huế, luôn biết tự hào đối với những thứ rất riêng của mảnh đất kinh kỳ một thửa. Nghệ thuật ẩm thực khi được kết hợp với nghệ thuật văn chương, đó sẽ là những hành trang nhỏ cho những thế hệ sau tiếp nối, để bất cứ ai khi đến với Cố đô, sẽ nhớ thêm và mang về “một chút gì rất Huế”, để rồi:
 

Ra đi mà chẳng đành lòng

Nón che tay ngoắc chạnh lòng quay lui…


Nguồn Khám phá Huế,