Muôn vẻ món ăn từ chuối huế

16/07/2018

muon-ve-mon-an-tu-chuoi-hue

Món ăn Huế nổi tiếng với sự cầu kỳ, khéo léo, đậm chất Huế, bởi vậy đến loại thực phẩm bình dân như chuối cũng được chế biến thành nhiều loại món ăn mà chỉ có người Huế mới sáng tạo được.

Chuối làm rau sống

Trước hết đáng nói là món rau sống ăn ghém với bún Huế. Có lẽ chỉ duy nhất ở Huế mới có món “độn” bắp chuối thái thật mỏng thành sợi nhỏ như sợi miến. Chất đắng của bắp chuối làm giảm sự ngấy của thịt, mỡ và tăng thêm khẩu vị, khiến cho thực khách ngon miệng. Cái mùi vị cực kỳ mâu thuẫn giữa thịt, chả, gia vị, nước dùng với bắp chuối tăng thêm cái sự ngon “đặc biệt” của bún bò Huế do người Huế nấu và chỉ bán tại Huế.
 

  


Ðến chuyện do thịt heo nên bún bò giò heo xứ Huế ngon, cũng bắt nguồn từ cây chuối. Nuôi heo cho ăn cám và chuối cây xắt, bằm nhỏ thì thịt nó ngon gấp trăm lần ăn thức ăn công nghiệp. Con heo nhà khi đó tướng tá chắc lẳn như heo rừng, thịt ra thịt, mỡ ra mỡ. Thịt ấy đem nấu bún bò giò heo kiểu Huế, ngon đến mức độ người Huế có kiểu nói: “Ăn ngậm mà nghe”. Song bây giờ muốn ăn tô bún thịt heo đặc sản như thế, bạn phải về các làng chuyên nấu rượu gạo như An Truyền, Hà Thanh, Xuân Thiên (vẫn còn nuôi heo kiểu cũ bằng hèm rượu, cám và chuối).

Chuối giả… thịt gà

Nhớ câu chuyện nhà nghèo mà hiếu khách lại nhớ món bắp chuối giả thịt gà. Người Huế thường bảo “Khách đến nhà không gà thì vịt”. Nhưng gia chủ gặp lúc túng bấn, gà không, vịt cũng không. Vợ hiền liền xắn tay áo lên, cắt một cái bắp chuối sứ, chỉ lóc những lớp bên trong bỏ vào xoong đem luộc chín mềm. Xả qua nhiều lần nước lã cho hết chất đắng, dùng tay xé (dọc theo sứa của cái bắp chuối) thành những miếng nhỏ bằng ngón tay út (người Huế thường xé thịt gà từng miếng rất nhỏ, không giống người Nam hay Bắc chặt thành miếng lớn). Sau đó trộn đều với tiêu, muối và rau răm. Ðảm bảo khi ăn món này người ta cảm thấy như ăn thịt gà vậy. Người ăn mặn hay ăn chay đều dùng được.
 

 


Chuối làm dưa

Ðến mùa mưa bão, Huế năm nào chẳng có bão lụt. Cây chuối trong vườn ngả đổ nhiều, các mẹ, các chị tha hồ lấy thân chuối và bắp chuối làm dưa. Ban đầu người ta bỏ lớp ngoài cùng rồi dùng phần trong thái thật mỏng. Sau đó, trộn đều với kiệu sống, ớt trái để nguyên cùng với một lượng muối vừa đủ. Nếu mua được thứ kiệu Lý Sơn (Quảng Ngãi), muối Cà Ná (Ðà Nẵng) thì rất tuyệt. Tất cả bỏ vào lu đạy thật kín, khoảng 3 tháng sau thì ăn được. Trời rét, đem dưa ra chấm nước mắm nhỉ hoặc kho ruốc, om với cá rô đồng… kiểu gì cũng ngon cơm. Người làm dưa đúng cách, khi bày ra đĩa, những củ kiệu trắng bong và giòn rụm, những quả ớt vẫn tròn múp, màu vàng nghệ hay đỏ hồng. Nhìn vào hai thứ này nếu bị nhàu nát, xỉn màu hay thâm đen là mẻ dưa đã hỏng.

Rượu chuối

Ngoài các món ăn đơn giản từ chuối: Canh chuối lá lốt thịt bò, chuối chiên, chuối ép mè đen. Tết đến, người Huế thường làm vài thẩu chuối chát ngâm dấm hay những nải chuối chín cúng trên bàn thờ hạ xuống dùng để làm rượu chuối, dân nhậu ưa chuộng rượu thuốc trị đau lưng thì lấy chuối sứ (chuối hạt) dầm với rượu gạo.
 

 


Xứ Huế có nhiều món ăn từ cây chuối là do hoàn cảnh kinh tế vốn khó khăn do thiên tai triền miên. Chuối - “cây nhà lá vườn” không biết tự bao giờ, trở thành những món ăn truyền thống đặc biệt ở Huế. Buổi sáng vào hàng bún bò giò heo điểm tâm, bao giờ cũng thấy trên bàn đĩa rau chuối ăn ghém. Ði ăn cơm trưa bình dân thì trong mâm bày biện một tô canh chuối thịt bò lá lốt to đùng. Và đến chiều, nhậu nhẹt vỉa hè lại thấy đĩa… nộm chuối tôm thịt. Thế mới biết, chuyện ăn chuối hàng ngày của người Huế thật muôn màu, muôn vẻ…

Chè Chuối nướng

                       
Phương anh ST